Robots gaan er helemaal niet zo snel met onze banen vandoor. Uit nieuw onderzoek van de Oeso blijkt dat in de westerse, geïndustrialiseerde landen slechts 14% van de banen een grote kans heeft geautomatiseerd te worden. In Nederland is die kans nog kleiner: 11,4%. Eerder onderzoek ging nog uit van 47% van de banen.
 
Onderzoek Frey en Osborne achterhaald
Vijf jaar geleden kwamen twee onderzoekers Carl Frey en Michael Osborne van Oxford met spraakmakende onderzoeksresultaten naar buiten. Zij hadden ruim 700 beroepen onder de loep genomen en kwamen tot de conclusie dat 47% van alle banen in de Verenigde Staten grote kans heeft om te verdwijnen door slimme algoritmes en robots.
Maar volgens de Oeso, de denktank van rijke landen, is dat onderzoek zwaar overtrokken. Een baan bestaat uit heel veel verschillende taken. Een algoritme kan niet vergaderen of even een project overnemen van een zieke collega. Een zelfrijdende auto kan niet bij de buren aanbellen om te vragen of zij een pakketje kunnen aannemen omdat de geadresseerde niet thuis is. Een baan vraagt van mensen creativiteit en sociale vaardigheden. Allemaal zaken die je niet zomaar aan een robot kunt overlaten.
 
'Veel mensen zijn onnodig bang gemaakt door de studie van Osborne en Frey', zegt econoom Robert Went van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Went werkte in 2015 mee aan 'Robot de Baas', een advies aan de regering over de gevolgen van robotisering. 'Het gooi- en smijtwerk met afschrikwekkende percentages hebben we gelukkig achter ons gelaten. De onderzoeken over de impact van robots op werk worden steeds verfijnder.'
 
Ook deze Oeso-cijfers moeten niet gezien worden als in beton gegoten voorspellingen. 'Niemand weet hoeveel banen erbij komen door robotisering', zegt Went. We weten ook niet hoe lang het duurt voordat een uitvinding echt neerslaat in de samenleving. Kijk maar naar de elektrische auto. De technologie hadden we in de 19de eeuw al uitgevonden, maar nu pas komt elektrisch rijden van de grond.' 

Nederland is 'robotproof'
Opvallend in het onderzoek: Nederlandse banen zijn behoorlijk 'robotproof'. In Nederland heeft 11,4% van de banen een grote kans geautomatiseerd te worden. In Noorwegen is dat zelfs maar 6%. Maar banen in Duitsland, Japan en Zuid- en Oost-Europa blijken veel minder bestand tegen de opkomst van robots en algoritmes. Volgens de Oeso heeft een aantal landen, waaronder Nederland, zich al weten aan te passen aan nieuwe technologieën die ons werk veranderen. 'De weerbaarheid van een economie hangt niet alleen af de structuur. Bijvoorbeeld of een land een grote industriële sector kent' zegt Went. Het gaat er uiteindelijk om hoe de banen zijn ingevuld. In Nederland wordt het aandeel van banen waarbij een universitaire of hbo-opleiding nodig is steeds groter. 'Kijk maar naar een bedrijf als ASML. Het bedrijf valt officieel onder 'industrie'. Maar bij ASML staan ze nauwelijks aan een lopende band. Er werken vooral ingenieurs met grensverleggende technologieën. Die banen zijn niet makkelijk te automatiseren.'
 
66 miljoen
Ruim 66 miljoen laag geschoolde mensen in de 32 landen van de Oeso lopen het risico hun baan te verliezen door robotisering.
 
Polarisatie
De Oeso maakt zich zorgen over mensen met weinig opleiding. Banen in de schoonmaakbranche, fysiek werk in de bouw en de industrie hebben een grote kans geautomatiseerd te worden. Het kan volgens de Oeso gaan om ruim 66 miljoen mensen in de 32 landen die hebben meegedaan aan het onderzoek. De organisatie geeft overheden het advies meer te investeren in training en opleiding van werknemers.
  • 4 April 2018
  • FD